Από τις πρώτες παρεμβάσεις που έγιναν στον παραλιακό δρόμο της λίμνης, μερικά χρόνια μετά την εγκατάσταση των προσφύγων της Μικρασιατικής καταστροφής, ήταν και η περίφημη  “εξέδρα” στην συνοικία “Λουτρό”, εκεί δηλ. που βρίσκονταν τα τουρκικά λουτρά στην νότια παραλία.
  Όταν το 1932 άρχισε να κατασκευάζεται ο δρόμος της παραλίας, από άνεργους  γουναράδες, που  έψαχναν
απεγνωσμένα για μεροκάματο, βρέθηκε στην γειτονιά του κ. Νίκου Πιστικού, ένας κατάλληλος χώρος στην άκρη της λίμνης που είχε στην μέση ένα μεγάλο πλατάνι.
Εκεί ο πρακτικός νους ενός εργολάβου που συμμετείχε στην διαμόρφωση της παραλίας, αποφάσισε να κάνει μια τσιμεντένια εξέδρα, για να μαζεύονται τα παιδιά της γειτονιάς και να περνούν ευχάριστα την ώρα τους.
Τότε δεν υπήρχαν οι γνωστές καφετέριες και για να μπει ένας νέος στο καφενείο, έπρεπε απαραίτητα να βγάλει... μουστάκι!
Η εξέδρα αυτή ήταν η παιδική χαρά εκείνης της εποχής, όπου παίζονταν τα διάφορα παιχνίδια, με πιο γνωστά το ρούπλιο, την κλέντζα, τα κότσια, τις μπίλιες και όλα τα υπόλοιπα.
Παράλληλα η εξέδρα είχε και πολλές άλλες χρήσεις. Μια από αυτές ήταν η “Ζάγαζα”, που στην γλώσσα των ψαράδων λεγόταν και “τράτα”.
Αυτή ήταν μια μεγάλη σακκούλα, δεμένη στις άκρες με χοντρά σχοινιά, την οποία οι ψαράδες έρριχναν μέσα στην λίμνη, περίπου εκατό μέτρα από την στεριά. Στην συνέχεια θα έπρεπε να είναι πάνω από δώδεκα άτομα, τα οποία τραβούσαν τα σχοινιά με την σακκούλα,  από την στεριά ρυθμικά, τραγουδώντας διάφορα τραγούδια της εποχής που είχαν σχέση με το ψάρεμα.
Όσα ψάρια ήταν περικυκλωμένα, έμπαιναν μέσα στην σακκούλα, η  οποία γέμιζε κυριολεκτικά με  την ψαριά ένα ολόκληρο καράβι!
Δίπλα από την εξέδρα υπήρχε ένας κατάλληλα διαμορφωμένος χώρος όπου τα καράβια της λίμνης ξεφόρτωναν την άμμο που έφερναν από την Σταραρέκα του Μαυρόβου, για να χτίσουν τα σπίτια της πόλης.
Ο κ. Νίκος Πιστικός θυμάται ότι το 1931 όταν κτίζονταν το ξενοδοχείο “Παλλάδιο” και το 1ο Δημοτικό Σχολείο στην Μητρόπολη, η άμμος έρχονταν με την μαούνα του Μολυβά μέχρι την εξέδρα και μετά με τα γαϊδουράκια την μετέφερεαν μέχρι το Τσαρσί.
Απέναντι από την εξέδρα είναι το σπίτι του Χαράλαμπου Εκιντζόγλου το οποίο είχε έναν υπέροχο κήπο, γεμάτο με οπωροφόρα δέντρα, που ήταν  πειρασμός για τα παιδιά της γειτονιάς!
  Τα παιδιά έκαναν επιδρομές στον μπαχτσέ του κ. Χαράλαμπου, για να γευτούν τα νεράπιδα, τα κυδώνια, τα καϊσια, τα ρόδια, τα σύκα κι ένα σωρό άλλα νόστιμα φρούτα.
Μια χρονιά έγινε έκθεση γεωργικών προϊόντων στο Χασάν Κατή, στην θέση που είναι σήμερα το Πάρκο Ολυμπιακής Φλόγας, όπου ο καθένας έφερνε ό,τι καλύτερο είχε για να το βραβεύσουν.
Τότε ο Χαράλαμπος Εκιντζόγλου μάζεψε από τον κήπο του κάτι μαύρα νοστιμότατα σύκα και τα πήγε στην Έκθεση, όπου φυσικά πήρε το πρώτο βραβείο. Τέτοια συκιά δεν υπήρχε δεύτερη στην Καστοριά!
Σήμερα αυτή η εξέδρα δεν υπάρχει, εκτός από ένα μικρό μέρος της που βρίσκεται πίσω από το περίπτερο. Όπως δεν υπάρχει και το πλατάνι που κόπηκε για να περάσει ο δρόμος.
Στα χρόνια που υπήρχε άφθονο ψάρι στην λίμνη, όταν έβγαζαν την “τράτα” στην στεριά, εκεί τους περίμενε ο λιμνοφύλακας για να κάνει τον έλεγχο. Τα ψάρια στην συνέχεια έπρεπε να πάνε στο γραφείο στα “Ψαράδικα”, να ζυγιστούν και μετά να βγουν στην δημοπρασία προς πώληση.
Από τις εισπράξεις ο Δήμος παρακρατούσε το 20% για τους μισθούς των υπαλλήλων του.
Τα υπόλοιπα τα παραλάμβαναν οι αγωγιάτες με τα μουλάρια από τους γύρω νομούς και αφού γέμιζαν τα κοφίνια με ψάρια, τα πήγαιναν στα χωριά τους να τα μεταπουλήσουν.
Ήταν η εποχή που ένας κόσμος ολόκληρος έτρωγε “ψωμί” από την λίμνη.
Τώρα έγινε ένα διακοσμητικό στοιχείο για τους ξένους επισκέπτες.
Όσο κι αν φωνάζει ο κ. Νίκος, δεν ακούει πια κανένας...
Μακάρι κάποτε να βγει κακός προφήτης παρά προφήτης κακών...

Ο ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΣ   ΔΡΟΜΟΣ

  Υπάρχουν ορισμένα έργα που άλλαξαν την εικόνα της Καστοριάς και συνδέθηκαν με την μεταπολεμική ανάπτυξη της πόλης.
Ένα από αυτά είναι και ο εσωτερικός παραλίμνιος δρόμος που έγινε από έναν “ξένο” θαυμαστή της Καστοριάς. Τον στρατηγό Σουγγαρίδη.
Μέχρι τότε υπήρχε ένα στενό μονοπάτι που έφτανε μέχρι την Μαυριώτισσα και από εκεί μόνο με βάρκα μπορούσε κάποιος να απολαύσει το μοναδικό τοπίο, περιμετρικά του Βουνού.
Έβαλε λοιπόν τους στρατιώτες του με τα μηχανήματα του στρατού και σε σύντομο σχετικά χρονικό διάστημα, ολοκλήρωσε το έργο που είχε ονειρευτεί.
Η αλήθεια είναι ότι συνάντησε πολλά εμπόδια και... βράχια στην πορεία του αλλά οι εκπαιδευμένοι στρατιώτες άνοιξαν τον δρόμο για να χωράνε άνετα δύο αυτοκίνητα!
Σε κάποιο σημείο της διαδρομής, συνάντησαν την “γουλιανότρυπα” η οποία ήταν μια μεγάλη σπηλιά μέσα στο βουνό, όπου ζούσαν κάτι τεράστιοι γουλιανοί που ζύγιζαν από 50 έως 100 κιλά. Μάλιστα υπήρχε ένας πολύ μεγάλος που τον υπολόγιζαν στα 120 κιλά!
Ο στρατηγός για να μην χαλάσει την “φωλια΄” των γουλιανών, έκανε ένα χαντάκι για να επικοινωνεί η σπηλιά με την λίμνη και να μπορούν να μπαινοβγαίνουν άνετα τα μεγαλόσωμα ψάρια.
Τότε ήταν που δυο θαρραλέα παιδιά, μπήκαν στην σπηλιά και κολυμπώντας έφτασαν σ΄ ένα βραχάκι για να ξαποστάσουν. Μα όταν πάτησαν το πόδι τους επάνω, ο ... βράχος μετακινήθηκε με ταχύτητα και αυτοί βρέθηκαν στην λίμνη!
Κάποτε οι γουλιανοί έπεσαν στα δίχτυα των ψαράδων και έγινε το γεγονός της χρονιάς, αφού όλοι έτρεχαν στα ψαράδικα για να τους δούνε και να “παραδείχνουν” στους άλλους αυτό το τρομερό κατόρθωμα!
Τι τα θες όμως; Περασμένα μεγαλεία, διηγώντας τα να κλαις, όπως θα έλεγε και ο ποιητής...
Τώρα η λίμνη όχι μόνο γουλιανούς αλλά ούτε και  γριβάδια έχει...
Ας τα βλέπουν οι αρμόδιοι κι ας αποφασίσουν κάποτε να ασχοληθούν σοβαρά με την λίμνη...